Hva ligger i begrepet "Øygard/Øygods"?

[Terje Eriksen]

Hei
Jeg har ved flere anledninger støtt på begrepet Øygard/Øygods - blant annet i Brandvalboka s.411 der Sander i beskrevet som Øygods i 1577.
Hva betyr dette - at gården var delvis eid av kronen og den bonde som drev gården?
På forhånd takk for hjelpen!
Mvh Terje Eriksen

[Ivar S. Ertesvåg]

"Øygard" er ein variant av "Øydegard".  I utgangspunktet er det ein gard som ligg øyde; altså utan busetnad. (jorda kan vere brukt av andre gardar).

"Øygods" må vere jordegods som ligg øyde (ein eller fleire gardar).  Det er rimelegvis det som er meint i boka du viser til.

 

Men... mange gardar vart heitande "Øydegard" (i ei eller anna form), også etter at dei vart busette igjen.

Og... "Ødegaard" vart ei skatteklasse for gardar (1/4 skatt), ved sidan av  "heile" og "halve" gardar.  I den samanhengen fortel ikkje

nemninga noko om busetnad; garden kan i prinsippet ha vore busett gjennom heile mellomalderen.

Endret Januar 15, 2022 av Ivar S. Ertesvåg

[Terje Eriksen]

Takk skal du ha Ivar!
Mvh Terje Eriksen